محيط زيست و ضرورت حفاظت از آن

شهرام صداقت حور(1) و يحيي خردمند(2)

مقدمه

محيط در فارسي به معناي احاطه كننده و در برگيرندة دنيا بوده و معادل انگليسي آن Environment ( محيط متغير و ناپايدار) ميباشد (6) . بطوركلي ميتوان گفت كه محيط اصطلاح جامعي براي تشريح شرايطي از قبيل محل، ‌درجه حرارت ،‌نور، آب و غيره است كه موجودات زنده در آن زندگي مي كنند(10) . اما محيط زماني مورد بررسي است كه درآن ارتباطات بين عناصر و اجزاي تشكيل دهندة آن مد نظر قرار گيرند و به همين خاطر علم اكولوژي يا بوم شناسي اين ارتباطات را مورد بررسي قرار مي دهد. به عبارت بهتر ،‌اكولوژي دانش بررسي رابطه بين موجودات زنده با يكديگر و با محيط زيست ميباشد (10و6) . زندگي نوع بشر محيطي سالم و استفاده از هوا، خاك و آب غير آلوده حق طبيعي هر انساني مي باشد و انسان بنا به سرشت خود و سيستم هايي كه در خلقت او وجود دارد، نياز به هوايي پاك و محيط طبيعي سالم، تابش كافي آفتاب ، تامين غذاي سالم ، آرامش و آسايش ، درجه حرارت و رطوبت و فشار هواي متعادل و بالاخره شرايط مناسب براي استفاده از ابزار مختلف دارد . با وقوع انقلاب صنعتي و استفاده از انرژي هاي فسيلي در صنعت و احتراق و نهايتاً بدنبال توسعه شهرها و گسترش و پيشرفت تكنولوژي در دنيا تحولات عظيمي در نوع زندگي انسان و به تبع آن در محيط زيست بشر به وجود آمد كه روز به روز اين تحولات موجب نگراني بيش از پيش دانشمندان و طرفداران محيط زيست ميشود (10) . صدمه شديد به زيست محيط كره زمين و درگيري بشريت در نبردي براي بقا موجب شده است كه تمامي ملل دنيا با هم متحد شوند. اين امر نشان ميدهد كه از بحران زيست محيطي دنيا ‌، شناختي جهاني حاصل شده است ولي هنوز هيچ راهكار اجتماعي مناسبي براي مقابله به اين بحران وجود ندارد. بطوري كه دانشمندان و رهبران تجاري آمريكا ، طرفداران محيط زيست را آدم هاي بدعنق ميدانند و رهبران سياسي كشورهاي جهان سوم نير دعاوي اين افراد را كوششي براي ممانعت از شركت اين كشورها در روند صنعتي شدن مي پندارند. لذا به جرأت ميتوان گفت كه اكثر جمعيت دنيا درك صحيحي از بحران زيست محيطي ندارند(3). در اين مقاله سعي براين است به مخاطرات زيست محيطي فرا روي بشر هزاره جديد و قوانين ملي و بين المللي مربوط به حفاظت از محيط زيست پرداخته و در خاتمه راهكارهايي براي مقابله با بحران زيست محيطي ارائه گردد .

مخاطرات زيست محيطي

اگر چهار مولفة تشكيل دهنده زيست محيط يعني هوا، آب ، خاك و صوت را به خاطر اهميت آنها در روند زندگي موجودات زنده به خصوص انسان موكداً مورد بررسي قرار داده و به مخاطرات و آلودگي هاي اين چند پارامتر بپردازيم قطعاً به بيراهه نرفته‌ايم . به طور كلي ، آلودگي(1)  عبارتست از هر گونه تغيير در ويژگي هاي اجزاي تشكيل دهندة‌ محيط ، به طوري كه استفاده پيشين از آنها ناممكن شود و به طور مستقيم يا غيرمستقيم حيات موجودات زنده را به مخاطره اندازد . آلاينده ها معمولاً در اثر فعاليت انسان پديده آمده و همراهان دائمي جوامع پيشرفته بشري مي باشند . افزايش جمعيت ، درآمد سرانه ، پيشرفت فن آوري و بالابردن استاندارد زندگي از عوامل مهم افزايش آلاينده هاي محيط زيست به حساب مي آيند (4).

مهمترين مواد آلوده كنندة هوا شامل منوكسيد كربن(CO) ،‌اكسيد ازت(N₂O  ،NO₂ ، NO) ، هيدروكربونها و اكسيدانهاي فتوشيميايي ، اكسيدهاي گوگرد(SO₂،SO₃) ،‌ذرات معلق ،‌سرب و كلروفلوئوروكربن (CFC) مي باشد(10و5و4) . منابع توليد كنندة آلاينده هاي هوا ،‌خاك و آب به اختصار در جدول ( 1 ) آورده شده است .

جدول1- آلاينده هاي مهم هوا، آب، خاك و منابع توليد اين آلاينده ها (برگرفته ازمنابع 10، 5، 4)

در جدول فوق ، اكثر آلاينده هاي خاك و آب ، هردو مولفة محيطي را تواماً‌ تحت تاثير قرار ميدهند .

آنچه كه از جدول 1 بر مي آيد اين است كه بشر به دست خود محيط زندگي خود را روز به روز رو به انحطاط پيش مي برد. بطوري كه فعاليت هايي مانند حمل ونقل ، احتراق مواد فسيلي ، فرآيندهاي صنعتي و وجود زباله هاي جامد از مهمترين عوامل توليد كنندة‌آلاينده هاي محيط زيست هستند كه بشر بيش از پيش به گسترش آنها مي افزايد . علاوه بر آلودگي هوا،‌ آب و خاك امروزه آلودگي صوتي نيز يكي از مهمترين معضلات زندگي شهري به حساب مي آيد . منابعي كه موجب آلودگي صوتي ميشوند عمدتاً شامل موتورها (اعم از موتور سيكلت تا موتور جت )‌،‌ وسايل خانگي توليد كنندة صدا ومشاغل صنعتي ميباشند. براساس پژوهش هاي انجام شده ، آلاينده هاي صوتي شهر تهران عبارتند از: الف) وسايل نقليه موتوري، ب) ‌آژير اتومبيل ها،‌ ج) ‌فرودگاهها،‌ د) مته هاي كمپرسي،  هـ )‌وسايل پخش صوت خانگي ،  و)‌بلندگوها و ز) سروصداي جمعيت در كوچه و خيابان (4) .

اما آلودگيهاي زيست محيطي مزبور موجب به خطر افتادن سلامتي انسان و جامعه ميشوند كه ميتوان به مخاطرات محيطي زير كه سلامتي نوع بشر را تهديد مي كند به طور فهرست وار اشاره كرد :

1-    عوامل عفوني كه منشاء‌ محيطي دارند و عمدتاً توسط آب ناسالم و وسايل ابتدايي دفع فاضلابها ( به خصوص در كشورهاي در حال توسعه ) موجب گسترش اين عوامل بيماريزا در جامعه مي‌شوند.

2-    محركهاي دستگاه تنفسي از جمله گاز دي اكسيد گوگرد،‌ دي اكسيد ازت ،‌فرم‌آلدئيد موجود در كفهاي عايق سازي منازل ،‌گرد وغبار و بخار فلزها مانند اكسيد قلع و اكسيد آهن ،‌ از عوامل تحريك يا تشديد بيماريهاي تنفسي در شهرهاي آلوده مي باشند.

3-    خفه كننده ها كه همانا گازهايي هستند كه مانع مصرف اكسيژن توسط سلولهاي بدن ميشوند مانند گاز منوكسيدكربن كه از احتراق ناقص سوختهاي فسيلي به وجود مي‌آيد.

4-    آلرژن‌ها مانند علف كشها ،‌حشره كشها و بعضي از فلزات مثل نيكل موجب حساسيت در افرادي ميشوند كه با آنها سرو كار دارند .

5-    عوامل رواني ناشي از سروصدا ، ازدحام و شلوغي شهرهاي بزرگ و ... از جمله مباحث مهم در علم بهسازي محيط است چرا كه جوامع انساني به شدت تحت تاثير اين عوامل قرار مي گيرد.

تخريب لايه ازن ،‌تهديدي جهان شمول

لايه ازن در استراتوسفر زمين كه انسان را از خطرات ناشي از تابش تشعشات فرابنفش خورشيد مصون مي دارد، بوسيله مواد شيميايي ساخته دست بشر سريعتر از آنچه كه دانشمندان پيش بيني كرده است، در حال نابودي است . بنابراين ، خطر در انتظار آيندة‌ بشر نيست بلكه هم اكنون در حال وقوع است . پژوهشهاي انجام شده در اتمسفر ،‌وجود غلظت هاي بسيار زيادي از منواكسيد كربن (CLO) را  تاييد كرده است .

 اين  ماده  شيميايي  يك  محصول   فرعي  كلروفلوئوروكربن ها ( فرئونها= CFCS ) است كه مهمترين عامل تخريب ازن شناخته شده است فرئونها در يخچالها ،‌دستگاههاي تهويه هوا ، به عنوان حلالهاي تميز كننده در كارخانجات و به  عنوان مواد پف كننده در توليد نوعي اسنفنج پلاستيكي به كار مي روند . بعد از تأييد سوراخ لايه ازن درسر تا سر قطب جنوب ( در سال 1985 ) بسياري از كشورها به توافق رسيدند كه اقداماتي در اين مورد انجام دهند. به همين منظور ،‌ در سال 1987 پروتكل مونترال به تصويب بيش از 70 كشور جهان رسيد كه هدف آن كاهش 50 درصد توليد فرئون تا سال 1999 بود . برخي از كشورها بر قطع كامل توليد فرئون مصمم شدند. گاز حيات بخشي (ازن )‌كه از بين ميرود ،‌ شكلي از اكسيژن است كه مولكولهاي آن به جاي دو اتم معمولي داراي سه اتم اكسيژن است ،‌اين ساختمان ساده ازن قادر است اشعه ماوراي بنفش را جذب كرده و اثرات منفي آن بر روي انسان را زايل سازد، اين اشعه علاوه بر تاثير بر عدسي‌هاي چشم،‌ موجب تغيير در DNA و نهايتاً سرطانهاي  پوستي ميشود . ثابت شده است كه به ازاي 10 درصد كاهش در ازن موجود ‌،26 درصد به سرطانهاي پوستي افزوده ميشود .

گفته ميشود با تخريب لايه ازن ،‌ تغيير آب و هوايي در كرده زمين اجتناب ناپذير است . آنچه كه دانشمندان را به وحشت انداخته است ،‌اين حقيقت است كه فرئونها تا دهها سال پس از ورود به فضا، در اتمسفر باقي مي مانند ، لذا اگر امروز توليد فرئونها متوقف گردد، ميزان كلراستراتوسفر همچنان در حال افزايش خواهد بود و حداقل تا يك قرن به مقدار طبيعي برنخواهد گشت. اگر لحظه اي به ميليونها يخچال و تهويه هوا ،‌كوهي از اسفنج ، بالش ولايي مبلمان و تارو پود قالي ،‌رودخانه اي از حلالهاي صنعتي و مواد پاك كننده كه همگي حاوي ماده خنك كننده فرئون هستند ،‌ فكر كنيد مطمئناً عمق فاجعه را بيشتر حس خواهيد كرد. اما آنچه كه بنظر ميرسد اين است كه كشورهاي صنعتي و توليد كننده فرئونها بايد به فكر ابداع سيستم هاي بازيابي مجدد مواد مورد استفاده كنوني باشند و هزينه زيادي را در اين مورد متقبل شوند . البته بايد خاطر نشان كرد كه مصرف فرئون ها در كشورهاي عضو پروتكل مونترال به شدت كاهش يافته است .

جمهوري اسلامي ايران در سال 1990 (1369)‌ به عضويت كنواسيون وين در آمده و يكي از اعضاي امضا كننده پروتكل مونترال ميباشد لذا از حدود 12 سال پيش اجراي مفاد اين پروتكل در كشور ما لازم‌الاجرا بوده است . (1)

قوانين (راهكارهاي )‌ ملي و بين المللي مربوط به حفاظت از محيط زيست

بنا به اهميت موضوع حفاظت از محيط زيست ، اصل 50 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و برنامه هاي توسعه همگي تاكيد بر جلوگيري از اختلالات زيست محيطي شهري و روستايي دارند (8)‌ . علاوه بر آن ، قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست (مصوب 28/3/1353 و اصلاحيه 24/8/1371)‌در 21 ماده و چندين تبصره، ‌راهكارهايي را براي كنترل محيط و جلوگيري از تخريب آن ارائه داده است و اين مهم را از وظايف سازمان حفاظت محيط زيست دانسته است . اين قانون در ماده نهم تاكيد دارد براين كه « اقدام به هر عملي كه موجبات آلودگي محيط زيست »‌ را فراهم نمايد ممنوع است . منظور از آلوده ساختن محيط زيست عبارتست از پخش يا آميختن مواد خارجي به آب يا هوا يا زمين به ميزاني كه زيان آور به حال انسان يا ساير موجودات زنده و يا گياهان و ... مي باشد .

آنچه كه در اين قانون ( ماده 15 ) پيش بيني شده ، اين است كه مامورين سازمان حفاظت محيط زيست ضابطين دادگستري محسوب ميشوند، كه نشاندهندة اهميت موضوع است (2) .

تشديد مشكلات زيست محيطي از سال 1970 ميلادي ،‌متخصصين سازمان ملل متحد را وادار كرد كه فعاليت گسترده اي را با ابعاد سياسي ، فرهنگي ،‌اقتصادي ،‌اجتماعي و فني انجام دهند ،‌ بطوريكه ابتدا در سال 1972 كنفرانسي با عنوان « انسان و محيط زيست » در استكهلم سوئد و بعد در سال 1992 در ريودوژانيرو برزيل با عنوان « سران زمين » برپا گرديد . اولين اصل بيانيه ريو چنين بود :‌ « انسان محور اصلي توسعه پايدار و شايسته برخورداري از زندگي سالم ،‌پربار و هماهنگ با طبيعت است »‌ و اصل 25 اين بيانيه به صراحت چنين مي گويد : « صلح ،‌توسعه و حفاظت از محيط زيست لازم و ملزوم يكديگرند ( 7)‌ . در راستاي كمك به حفظ محيط زيست كنوانسيون هاي متعدد بين المللي از جمله كنوانسيون وين در مورد حفاظت از لايه ازن ،‌ كنوانسيون تغييرات آب و هوا و كنوانسيون بين المللي آمادگي ، مقابله همكاري در برابر آلودگي نفتي . ... به اعضاي اكثر ممالك دنيا رسيده است كه تقريباً در تمامي آنها جمهوري اسلامي ايران عضويت دارد (9) . با همه اين ضوابط بين المللي و تلاشهاي دفتر برنامه ريزي محيط زيست ملل متحد (UNEP) ،‌جهان نه تنها قادر به كاهش اثرات مخرب انساني بر محيط زيست در چند سال گذشته نبوده است بلكه مسائل حاد جديدي مانند آلودگي شديد جو ،‌ كاهش تنوع زيستي ،‌تخريب لايه ازن ،‌پديده گلخانه اي گرم شدن كره زمين و بروز تغييرات جدي در سيستم هاي اقليمي نيز به مشكلات پيشين افزوده شده است .

چه بايد كرد ؟

براي  كنترل  اختلالات محيطي و حفاظت از محيط زيست ميهن عزيزمان ايران مي توان توصيه هايي به شرح زير ارائه داد (6) :

1-    از طريق آموزش صحيح و همگاني بياموزيم كه « با محيط بسازيم و براي محيط بسازيم ».

2-    در طرح ها و برنامه هاي توسعه شهري توجه به انسان و ارزشهاي او مقدم بر استفاده از تكنولوژي است .

3-    فاضلابها ،‌زباله ها و انواع گازهاي شيميايي به نحوي صحيح كنترل شوند تا طبيعت را آلوده نكنند. در غير اينصورت توليد موادي كه آثار زيان بخش براي زيست محيط دارند صلاح نيست .

4-    استفاده از وسايط نقليه با سوخت غيرفسيلي ( مثل برق يا انرژي خورشيدي )‌مورد توجه بيشتري قرار گيرد .

5-    ساخت و ساز ساختمانها و بزرگ راههاي درون و برون شهري طوري صورت گيرند كه محيط زيست كمتر تحت تاثير قرار گيرد.

6-    علاوه بر حفظ و ابقاي محيط زيست ،‌توسعه پايدار‏‎ِ سازگار با محيط زيست پيگيري و اجرا گردد . براساس ايدة توسعه پايدار بايد تكنولوژي سازگار با محيط زيست ترويج شده و ثروتهاي منابع بين نسلها انتقال يابد .

7-    تعريف استاندارد هاي دقيق و صحيح براي آب ،‌هوا ،‌خاك و صوت و اصرار بر رعايت و اجراي دقيق اين مقررات توسط همه آحاد جامعه به ويژه صاحبان صنايع ، مي تواند بشارت دهندة‌ حفظ مناسب محيط زيست در سالهاي آتي باشد .

8-    از آنجايي كه ايران توليد كننده فرئون ها نمي باشد ، لذا بايد همچنان از واردات اين مواد جلوگيري شود و براي استفاده از مواد جايگزين مقرراتي وضع و اجرا گردد.

9-    تصويب قوانين صحيح و راهگشا براساس مطالعه كارشناسانه مسائل و اجراي صحيح اين قوانين با دقت و نظارت كامل و بدون مصلحت انديشي قطعاً كمك شايان توجهي به حفظ محيط زيست خواهد كرد.

منابع :

1-    اكبري ،‌پروين . 1373. تخريب لايه ازن . فصلنامه علمي محيط زيست . جلد 6 ، شماره 2.

2-    بي نام .1371 . قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست . اصلاحيه مورخ 24/8/71 مجلس شوراي اسلامي.

3-    ثابتي ،‌عرفان . 1380 . پسامدرنيسم و بحران زيست محيطي (ترجمه) . انتشارات نشر چشمه .

4-    دبيري ،‌مينو . 1375. آلودگي محيط زيست (هوا،‌آب ، خاك ، صوت ) . نشر اتحاد.

5-    شريعت پناهي ،‌محمد . 1376 . مباني بهداشت محيط . انتشارات دانشگاه تهران .

6-    شيعه ،‌اسماعيل . 1372. ملاحظات زيست محيطي در توسعه تكنولوژيكي شهرها . فصلنامه علمي محيط زيست . جلد 5 . شماره 1 .

7-    فتوره چي ، مهدي . 1371. بيانيه ريو در باره محيط زيست و توسعه (ترجمه ) . فصلنامه علمي محيط زيست . جلد 4 ، شماره 2 ، ويژه نامه ريو .

8-    مخدوم ،‌محمد و هنريك مجنونيان . 1371. گزارش ملي ،‌اجلاس سران كشورها در مورد زمين . فصلنامه محيط زيست . جلد 4 ،‌شماره دوم .

9- Carraro, Carlo .1999. International Environmental Agreements on Climate change. Kluwer Academic Publishers.

10- Kumar, H.D. 1992. Modern Concepts of Ecology. Vikas publishing House PVT LTD.

قانون انگيزه:
هر چه مي گوييد يا انجام مي دهيد از تمايلات دروني، خواسته هاي شما سرچشمه مي‌گيرد. پس براي رسيدن به موفقيت بايد انگيزه ها را مشخص كرد تا با يك برنامه ريزي اصولي به هدف رسيد.

قانون انتظار:
اگر با اعتماد به نفس، انتظار وقوع چيزي را در جهان پيرامونتان داشته باشيد آن چيز به وقوع مي پيوندد . شما هميشه هماهنگ با انتظارات تان عمل مي كنيد و اين انتظارات بر رفتار و چگونگي برخورد اطرافيانتان تأثير مي گذارد.

قانون تمركز:
هر چيزي را كه روي آن تمركز كرده و به آن فكر كنيد در زندگي واقعي، شكل گرفته و گسترش پيدا مي كند. بنابراين بايد فكر خود را بر چيزهايي متمركز كنيد كه واقعاً طالب آن هستيد.

قانون عادت:
حداقل 95 درصد از كارهايي كه انجام مي دهيم از روي عادت است. پس مي‌توانيم عادت هايي را كه موفقيت مان را تضمين مي كنند در خود پرورش دهيم؛ و تا هنگامي كه رفتار مورد نظر به صورت اتوماتيك و غير ارادي انجام نشود، تمرين و تكرار آگاهانه و مداوم آن را ادامه دهيم.

قانون انتخاب:
زندگي ما نتيجه انتخاب هاي ما تا اين لحظه است. چون هميشه در انتخاب افكار خود آزاد هستيم، كنترل كامل زندگي و تمامي آن چه برايمان اتفاق مي‌افتد در دست خودمان است.

قانون تفكر مثبت:
براي رسيدن به موفقيت و شادي، تفكر مثبت امري ضروري است. شيوه تفكر شما نشان دهنده ي ارزش ها، اعتقادات و انتظارات شماست.

قانون تغيير:
تغيير، غير قابل اجتناب است و ما بايد استاد تغيير باشيم نه قرباني آن.

قانون كنترل:
سلامتي، شادي و عملكرد درست از طريق كنترل كامل افكار، اعمال و شرايط پيرامونمان به وجود مي آيد.

قانون مسؤوليت:
هر چه و هر كجا كه هستيد به خاطر آن است كه خودتان اين طور خواسته ايد. مسووليت كامل آن چه كه هستيد ، آن چه كه به دست آورده ايد و آن چه كه خواهيد شد بر عهده خود شماست.

قانون پاداش:
عالم در نظم كامل به سر مي برد و ما پاداش كامل اعمالمان را مي گيريم. هميشه از همان دست كه مي دهيم از همان دست مي گيريم. اگر از عالم بيشتر دريافت مي كنيد به اين دليل است كه بيشتر مي بخشيد.

قانون خدمت :
پاداش هايي را كه در زندگي مي گيريد با ميزان خدمت شما به ديگران رابطه مستقيم دارد. هر چه بيشتر براي بهبود زندگي و سعادت ديگران كار كنيد و توانايي هاي خود را افزايش دهيد، در عرصه هاي مختلف زندگي خود بيشتر پيشرفت مي كنيد.

قانون علت و معلول:
هر چه به دليلي رخ مي دهد. براي هر علتي معلولي است و براي هر معلولي علت يا علت هاي به خصوصي وجود دارد، چه از آن ها اطلاع داشته باشيد چه نداشته باشيد. چيزي به اسم اتفاق وجود ندارد. در زندگي هر كاري را كه بخواهيد مي توانيد انجام دهيد به شرط آن كه تصميم بگيريد كه دقيقاً چه مي‌خواهيد و سپس عمل كنيد.

قانون ذهن:
شما تبديل به همان چيزي مي شويد كه درباره آن بيشتر فكر مي كنيد. پس هميشه درباره چيزهايي فكر كنيد كه واقعاً طالب آن هستيد.
قانون عينيت يافتن ذهنيات:
دنياي پيرامون شما تجلي فيزيكي دنياي درون شماست. كار اصلي شما در زندگي اين است كه زندگي مورد علاقه خود را در درون خود خلق كنيد. زندگي ايده آل خود را با تمام جزييات آن مجسم كنيد و اين تصوير ذهني را تا زماني كه در دنياي پيرامون شما تحقق پيدا كند حفظ كنيد.

قانون رابطه مستقيم:
زندگي بيروني شما بازتاب زندگي دروني شماست. بين طرز تفكر و احساسات دروني شما ، و عملكرد و تجارب بيروني تان رابطه مستقيم وجود دارد. روابط اجتماعي ، وضعيت جسماني شرايط مالي و موفقيت هاي شما بازتاب دنياي دروني شماست.

قانون باور:
هر چيزي را كه عميقاً باور داشته باشيد به واقعيت تبديل مي شود. شما آن چه را كه مي بينيد باور نمي كنيد بلكه آن چيزي را مي بينيد كه قبلاً به عنوان باور انتخاب كرده‌ايد. پس بايد باورهاي محدود كننده اي را كه مانع موفقيت شما هستند شناسايي كنيد و آن ها را از بين ببريد.

قانون ارزش ها:
نحوه عملكرد شما هميشه با زير بنايي ترين ارزش ها و اعتقادات شما هماهنگ است. آن چه كه ارزش هايي را كه واقعاً به آن اعتقاد داريد بيان مي كند ادعاهاي شما نيست بلكه گفته ها، اعمال و انتخاب هاي شما به ويژه در هنگام ناراحتي و عصبانيت است.

قانون تأثير تلاش:
همه اميد ها، روياها، هدف ها و آرمان هاي ما در گرو سخت كوشي است. هر چه بيشتر تلاش كنيم؛ موفقيت بيشتري كسب خواهيم كرد.

قانون آمادگي :
در هر حوزه اي موفق ترين افراد ، آن هايي هستند كه وقت بيشتري را صرف كسب آمادگي براي انجام كارها مي كنند. عملكرد خوب نتيجه آمادگي كامل است.

قانون حد توانايي :
شايد براي انجام همه كارها وقت كافي وجود نداشته باشد ولي هميشه براي انجام مهم ترين كارها وقت كافي هست. هر چه بيشتر كار كنيم كارايي بيشتري پيدا مي كنيم. اما بايد اموري را بر عهده بگيريم كه در حد توانمان باشد.

قانون تصميم:
مصمم بودن از ويژگي هاي اساسي افراد موفق است. در زندگي هر جهشي در جهت پيشرفت هنگامي حاصل مي شود كه در موردي تصميم روشني گرفته باشيم.

قانون خلاقيت:
ذهن ما مي تواند به هر چيزي كه باور داشته باشد دست يابد . هر نوع پيشرفتي در زندگي با يك ايده آغاز مي شود و چون توانايي ما در خلق ايده هاي جديد نامحدود است آينده نيز محدوديتي نخواهد داشت.

قانون استقامت:
معيار ايمان به خود، توانايي استقامت در برابر سختي ها، شكست ها و نااميدي هاست . استقامت ويژگي اساسي موفقيت است . اگر به اندازه كافي استقامت كنيم، طبيعتاً سرانجام موفق خواهيم شد.

قانون صداقت:
خوشبختي زماني به سراغ ما مي آيد كه تصميم بگيريم هماهنگ با والاترين ارزش ها و عميق ترين اعتقادات خود زندگي كنيم. همواره بايد با آن بهترين بهترين ها كه در درون مان وجود دارد صادق باشيم.

قانون انعطاف پذيري:
در تعيين اهداف خود قاطعيت داشته باشيد، اما در مورد روش دست يابي به آن ها انعطاف پذير باشيد. در عصر تحولات سريع و رقابت شديد، انعطاف پذيري از ضروريات است.

قانون خوشبختي:
كيفيت زندگي ما را احساسمان در هر لحظه تعيين مي كند و احساس ما را تفسير خودمان از وقايع پيرامونمان مشخص مي سازد، نه خود وقايع. هرگز براي اين كه تجربه خوشي از دوران كودكي داشته باشيد دير نيست. كافي است گذشته را مرور كنيد و روشي را كه براي تفسير تجربيات خود داشته ايد تغيير دهيد.

قانون تعجيل :
ما همواره دوست داريم كه هر چه زودتر به آرزوهايمان برسيم، به همين دليل است كه در تمام عرصه هاي زندگي بي قراريم.

قانون فرصت:
بهترين فرصت ها اغلب در معمولي ترين موقعيت هاي زندگي مان به وجود مي آيد. پس بزرگترين فرصت ها به احتمال زياد هميشه در دسترس ماست.

قانون خود شكوفائي:
شما مي توانيد هر چه را كه براي رسيدن به اهداف تعيين شده خود به آن نياز داريد بياموزيد. آن هايي كه مي آموزند توانا هستند.

قانون بخشندگي :
  بدون انتظار پاداش، هر چه بيشتر به ديگران خدمت كنيد خير و نيكي بيشتري به شما مي‌رسد، آن هم از جاهايي كه اصلاً انتظار نداريد. شما تنها در صورتي حقيقتاً خوشبخت خواهيد شد كه احساس كنيد به دليل خدمت به ديگران انسان با ارزشي هستيد.